02373 9382-0 DE /EN /PL
Najważniejsze pojęcia z naszej bazy gatunków stali, prostymi słowami. Na każdej stronie gatunku stali wiersz kategorii prowadzi bezpośrednio do odpowiedniego hasła.
← Powrót do bazy gatunków staliNaprężenie, do którego stal zachowuje się sprężyście i wraca do pierwotnego kształtu. Powyżej zaczyna się trwałe odkształcenie — zwykle najważniejszy parametr przy projektowaniu (podawany w MPa = N/mm²).
Maksymalne naprężenie, jakie materiał wytrzymuje w próbie rozciągania, zanim powstanie przewężenie i nastąpi zerwanie. Normy podają przedział (min–max).
O ile procent wydłuża się próbka (długość pomiarowa 80 mm) do zerwania — miara odkształcalności. Praktyczna zasada: im większa wytrzymałość, tym mniejsze wydłużenie.
Europejski system numeracji (np. 1.0548 dla HC340LA); 1 oznacza stal, aluminium zaczyna się od 3. Bardziej jednoznaczny niż nazwy, które mogą się zmieniać wraz z wydaniami norm.
Normy EN przewidują badanie gatunków dla motoryzacji POPRZECZNIE do kierunku walcowania, VDA 239-100 — WZDŁUŻNIE. Wzdłużnie wartości są niższe — dlatego gatunki EN i VDA odpowiadają sobie Z PRZESUNIĘCIEM KLAS: HC340LA (EN) ≈ CR300LA (VDA), a nie CR340LA. Kto zamawia według VDA, świadomie zamawia według VDA.
Wspólna specyfikacja materiałowa niemieckich producentów samochodów dla wyrobów płaskich. Oznaczenia zaczynają się od CR (walcowane na zimno) lub HR (walcowane na gorąco); powłoki są dopisywane (+Z).
Niewielkie dodatki niobu, tytanu lub wanadu tworzą bardzo drobne ziarno — wysoka granica plastyczności przy dobrej odkształcalności i spawalności. Typowe zastosowania: elementy konstrukcyjne, siedzenia, wzmocnienia (HC260LA–HC500LA).
Gatunek uzyskuje dodatkowy wzrost granicy plastyczności (≥ 30–40 MPa) podczas wygrzewania lakieru (ok. 170 °C, 20 min). Najpierw formowanie w stanie miękkim, potem wzrost wytrzymałości w piecu — idealne do zewnętrznych elementów poszycia (HC180B, HC220B).
Odwęglona do ~0,01 % węgla i stabilizowana Ti/Nb — o wyjątkowej zdolności do głębokiego tłoczenia. Gatunki IF o podwyższonej wytrzymałości to seria Y (HC180Y / HC220Y / HC260Y; VDA: CR180IF / CR210IF / CR240IF).
Właściwości przy formowaniu niemal niezależne od kierunku (bez tworzenia „uszu” podczas głębokiego tłoczenia). HC220I / HC260I / HC300I według EN 10268 — odpowiednik VDA nie istnieje.
Struktura miękkiego ferrytu z zawartym w nim martenzytem — niska granica plastyczności przy formowaniu, wysoka wytrzymałość w gotowym elemencie, silne umocnienie. Elementy konstrukcyjne istotne podczas zderzenia (m.in. HCT590X).
Jeszcze wytrzymalsze struktury wielofazowe do ~1 200 MPa (CP: podatne na gięcie, odporne na pękanie krawędzi — profile, progi; MS: najwyższa wytrzymałość — wzmocnienia, zderzaki).
Austenit szczątkowy przekształca się podczas odkształcania w martenzyt — łączy wysoką wytrzymałość z wyjątkowo dobrym wydłużeniem.
Stal borowo-manganowa, formowana w stanie rozżarzonym i hartowana w narzędziu — gotowe elementy o wytrzymałości na rozciąganie do ~1 500 MPa (słupki A/B). Gatunek zakładowy, bez normy EN; znane nazwy handlowe to Usibor (ArcelorMittal) lub MBW (thyssenkrupp).
+Z ocynkowany ogniowo (standardowa ochrona antykorozyjna), +ZE ocynkowany elektrolitycznie (cieńsza, bardzo równomierna powłoka, dobra baza pod lakier), +ZF/GA galvannealed (stop cynk-żelazo, dobra spawalność), +ZM cynk-magnez (lepsza ochrona przy cieńszej powłoce), +AS aluminium-krzem (do hartowania w prasie).
Zobacz też: Odczytywanie oznaczeń
Na listach dostawców i w naszych danych ofertowych obok gatunku i powłoki często występuje kilka skrótów. Oto jak się je zestawia:
CR4 · GI50/50 · U Gatunek CR4 · ocynkowany ogniowo, 50 g/m² na stronę · klasa powierzchni widocznej U (system VDA) DX51D +Z100 M B O Gatunek DX51D · ocynkowany, 100 g/m² łącznie na obie strony · minimalny kwiat cynkowy · ulepszona powierzchnia · naoliwiony (system EN) Zobacz też: Powłoki
Materiał, który nie spełnia w pełni zakładowej specyfikacji gatunku pierwszego (np. powierzchnia, tolerancja wymiarowa) — technicznie często nadaje się do bezproblemowego wykorzystania i jest znacznie tańszy. Właśnie dlatego warto zajrzeć do naszych aktualnych ofert.
Wagę kręgu można obliczyć na podstawie średnicy zewnętrznej i wewnętrznej, szerokości taśmy, gęstości i współczynnika wypełnienia – średnicę zewnętrzną wyznacza się za pomocą taśmy mierniczej (obwód) lub miary składanej na powierzchni czołowej (grubość nawoju). Pozwala to sprawdzić wiarygodność podanej wagi bez ważenia. Szacunek, nie wynik ważenia.